على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3501

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ملك ( malk ) و ( melk ) و ( molk ) ا . ع . آب . يق : ليس له ملك اى ماء و اعطانى من ملكه : بخشيد به من از چيزى كه قادر بود . و طال ملكه : به طول انجاميد بندگى او . و ملك الطريق : ميانهء راه و حد و پايان آن . و هذا الشئ ملك يمينى : اين چيز در قبضه تصرف من است . و كذلك الملك و الملك فى الكل ولى در معنى اخير فتح افصح است . ملك ( malk ) و ( melk ) و ( molk ) و ( malak ) ا . ع . ماله فى الوادى ملك : يعنى مر او را در وادى آبخور و چراگاه و مال و شتر و چاهى كه براى خود كنده باشد نيست و كذلك فى البواقى . ملك ( malk ) و ( melk ) و ( molk ) و ( malak ) و ( molok ) ا . ع . ما له ملك : داراى چيزى كه مالك باشد نيست و كذلك البواقى . ملك ( melk ) ا . ع . نام رودبارى در مكه و يا يمامه . ملك ( molk ) ا . ع . پادشاهى مذكر و مؤنث هر دو آيد . و پادشاه . و بزرگى و فر و عظمت . و آب كم و اندك . و دانه جلبان كه گياهى است . ملك ( molk ) و ( malk ) ا . ع . لا ذهبن فاما ملك و اما هلك : يعنى هر آينه مىروم يا بزرگى و عظمت است در آن و يا هلاكت . و كذلك : ملك و هلك . ملك ( molk ) و ( melk ) ا . ع . ما فى ملكه شئ : در تصرف وى چيزى نيست . و كذلك : فى ملكه . ملك ( malak ) ا . ع . فرشته . ج : ملائك و ملائكة . و نيز آب را ملك گويند . يق : الماء ملك امر : زيرا چون آب با كسى باشد مالك حكم خود خواهد بود و بدان امر وى قايم و برپا مىباشد . ملك ( melk ) و ( malk ) ص . ع . داراى مملكت و پادشاهى . ج : ملوك و املاك . ملك ( molok ) و ( molk ) ع . ج . ملاك . ملك ( melk ) ا . پ . سپيدى مانند هلال كه در بن ناخنها مىباشد و نقطه‌هاى سپيدى كه بر ناخن افتد . و راه راست . ملك ( melk ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر آنچه در تصرف كسى باشد . ملك ( molk ) ا . پ . دانهء سياه بزرگتر از ماش و مأكول كه بتازى جلبان نامند . ملك ( molk ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز كه در تصرف كسى باشد و مالك آن بود . و مملكت و ولايت و كشور . و ملك ارش : مملكت ايران . و ملك فربه كردن : زياد كردن و قوت دادن . ملك ( malak ) ا . پ . مأخوذ از تازى - فرشته . و ملك الموت : عزرائيل . ملك ( malek ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پادشاه . و ملك متعال و الملك الاعلى و ملك ذو الجلال و ملك ودود و ملك القدوس و ملك مالك الملك : خداوند تبارك و تعالى . و ملك نيم روز : آدم ابو البشر . و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و رستم زال . و لقب فرمان فرماى سيستان . ملك ( mollak ) ع . ج . مالك . ملكا ( malk ) ا . پ . بلغت زند و پازند : پادشاه . ملكا ( malk ) ا . ع . نام شخصى مجتهد ترسايان . ملكاء ( molak ' ) ع . ج . مليك . ملكات ( malak t ) ع . ج . ملكة . ملكات ( malak t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ملكه‌ها و خصلتها . و ملكات فاضله : خصلتهاى نيك يعنى حكمت و شجاعت و عفت و عدالت . و ملكات رديه : خصلتهاى بد يعنى حسد و بغض و بخل و حرص و دروغ و غضب و كبر و بىحيايى . ملك‌آرا ( molk - r ) ا . پ . كسى كه آرايش مىكند و مرتب مىكند مملكت را . ملكان ( malk n ) ا . پ . نام پدر خضر پيغمبر . ملكانيه ( malk niyye ) ا . پ . نام گروهى از ترسايان . ملك‌آوازه ( malak - v ze ) ص . پ . بلند آوازه و مشهور و معروف . ملكبة ( malkabat ) ا . ع . ماده شتر فربه پر گوشت . ملكة ( melkat ) ا . ع . هر چيز كه در قبضه تصرف كسى باشد و مالك آن بود . يق : هذا ملكة يمينى . ملكة ( malakat ) ا . ع . بندگى . يق : طال ملكته : دراز كشيد بندگى او . و ملك و تملك . يق : اقربا لملكته : اقرار كرد ملكيت او را . و فلان حسن الملكة : فلان نيكوكار و احسان‌كننده است دربارهء مملوكهاى خود . الحديث : لا يدخل الجنة سيئ الملكة . و قولهم : ما فى ملكته شئ : يعنى او مالك چيزى نيست . ملكة ( malakat ) م . ع . ملك ملكا و ملكا و ملكا و ملكة . ر . ملك ( malk ) و ( melk ) و ( molk ) .